مبانی نظری و پیشینه تحقیق سهام عادی در 31 صفحه با فرمت word و قابل ویرایش

سهام عادی

2-3-1- مفهوم سهام و سهام عادي

الف) سهم

سرمایه هر شرکت سهامی، به قسمت­هایی مساوی می­شود که به هر یک از این قسمت­ها، یک سهم گفته می­شود. معمولاً قیمت اسمی سهام در ایران 1000 ریال است. هر فرد پس از خرید سهام مالک جزئی از دارایی شرکت می­ شود(يورسيو و همكاران، 2010).

ب) سهام عادی

1- سهام عادی، سهامی است که شرکت­ها عرضه می­کنند و سهامداران به نسبت سهام خود، مالک شرکت می­شوند. دارنده سهام عادی هر زمان که بخواهد می­تواند سهام خود را بفروشد(وانگ و جين^[1]، 2011).

2- كسي كه سهام عادي شركتي را مي‌خرد حق مالكيت در آن شركت را به دست مي‌آورد. او در درآمدها و سود شركت سهيم مي‌شود. اگر ميزان درآمد و سود شركت به مبلغ حائز اهميتي نرسد و اگر زيان دهي شركت ادامه يابد، دارنده سهام عادي زيان خواهد كرد. اين مطلب اهميت زيادي دارد و بايد آن را درك كرد. در مورد درآمد و سوددهي سهام عادي هيچ‌گونه تضميني داده نميشود و صاحب اين سهام ممكن است سود بالايي ببرد يا زيان سنگيني بكند (هاشمی و همکاران، 1390).

 

2-3-1-1- مفاهیم مرتبط با سهام عادی

برخی از رایجترین مفاهیم مربوط به سهام عادی که باید صاحبان و متقاضیان این نوع سهام بدانند، به شرح زیر است:

 

2-3-1-1-1- حق مالكيت

كسي كه سهام عادي شركتي را مي‌خرد برگهاي سهام كه نشان دهنده مالكيت در شركت است، به او تحويل داده مي‌شود. او مي‌تواند اين سهام را به راحتي به ديگري منتقل كند. انتقال اين سهام از طريق پشت نويسي اوراق و انتقال آن به نام خريدار جديد صورت مي‌گيرد. در بعضي از كشورها، افراد به منظور سهولت نقل و انتقال و دريافت سود سالانه، سهام خود را به نام مؤسسه كارگزاري خريداري مي‌كنند و در اين صورت تمام مراحل مربوط به نقل و انتقال و دريافت برگه سهام، سود سهام و غيره را مؤسسه كارگزاري انجام مي‌دهد.

2-3-1-1-2- سررسيد سهام عادي

سررسيد سهام عادي محدود به عمر شركت است. ولي چون شركتها براي مدت نامحدود تشكيل مي‌شوند مي‌توان گفت كه سهام عادي سررسيد ندارند.

از ديدگاه سرمايه‌گذاري، مردم مي‌توانند در هر زمان، سهام عادي را خريد و فروش كنند. كسي كه اين اوراق را مي‌خرد، ميزان بازده و سود دوره سرمايه‌گذاري را در نظر دارد.

سرمايه‌گذاران به سودهاي آينده و افزايش قيمت سهام عادي توجه زيادي مي‌كنند. ميزان بازده را بايد با توجه به يك زمان مشخص در آينده حساب كرد. اگر كسي در اين انديشه باشد كه سهام را براي هميشه نگه دارد، در آن صورت بايد سودهاي آينده سهام را با قيمت كنوني آن مقايسه كند. ولي گاهي قيمت بازار سهام بيشتر از ارزش ذاتي آن مي‌شود. در اين صورت بهتر است اين سهام را بفروشيم. بنابراين، برآورد يا تعيين ارزش سهام فرآيند دائمي و هميشگي است (کردستانی و مجدی، 1386).

 

2-3-1-1-3- حق رأي

صاحبان سهام عادي در موارد زير حق رأي دارند:

1- تقسيم سود

2- انتخاب هيأت مديره و بازرس قانوني

3- تغيير سرمايه شركت

4- انتشار سهام جايزه

5- تجزيه سهام

6- ادغام شركت

7- انتشار اوراق بهادار توسط شركت

8- هر نوع تغيير در اساسنامه

گاهي شركتها انواع خاصي از سهام عادي منتشر مي‌كنند كه دارنده آنها از حق رأي محروم است. براي مثال، امكان دارد يك شركت، سهام طبقه «الف» و سهام طبقه «ب» منتشر كند، كه دارنده سهام طبقه «الف» مي‌تواند در همه امور شركت رأي بدهد، ولي دارنده سهام طبقه «ب» حق رأي محدود دارد، يا اصلاً حق رأي ندارد.

در گذشته، برخي از شركتها سهام ويژه­اي (بدون حق راي) منتشر مي‌كردند و هدفشان اين بود كه بدون از دست دادن كنترل شركت، با انتشار اين نوع سهام افزايش سرمايه بدهند. اما يكي از شرايط پذيرش در بورس نيويورك و بورس تهران داشتن حق رأي مساوي براي كليه سهام شركت است. معمولا سهامي كه حق رأي ندارند از سهامي كه داراي حق رأي هستند، ارزانتر مي‌باشند(واروتو^[2]، 2011).

 

2-3-1-1-4- ارزش دفتري

ارزش دفتر هر سهم عادي از رزش اسمي آن مهمتر است. براي تعيين ارزش دفتري يك سهم همه بدهيها و سهام ممتاز را از داراييها كم و باقيمانده را بر تعداد سهام عادي كه در دست مردم است تقسيم مي‌كنند. ارزش دفتري نشان‌دهنده مبلغي است كه در ازاي هر سهم عادي در شركت سرمايه‌گذاري شده است. بديهي است كه ارزش دفتري با ارزش ذاتي رابطه چندان زيادي ندارد، زيرا پولي كه از محل فروش داراييها به دست مي‌آيد با ارزش دفتري و با قدرت سودآوري داراييها تفاوت بسيار زيادي دارد.

براي اينكه بتوان به معيار دقيقي از ارزش داراييهاي شركت دست يافت بايد آنها را بر مبناي ارزش بازار قيمت‌گذاري كرد. بهره‌وري داراييها به اضافه تركيب ويژه آنها و توان خلاقيت مديريت شركت مجموعاً باعث درآمد و سودي مي‌شود كه ارزش آنها از ارزش دفتري داراييها بيشتر است(ابدو^[3]، 2007).

 

2-3-1-1-5- حق تقدم خريد سهام

صاحبان سهام عادي علاوه بر دريافت سود سهام و حق دادن رأي، حق ديگري هم دارند كه آن را حق تقدم خريد سهام مي‌نامند. داشتن چنين حقي به سهامداران اين امكان را مي­دهد تا درصد مالكيت خود را ثابت نگهدارند. اگر شركتي قصد افزايش سرمايه را داشته باشد، سهام جديد را بايد نخست به سهامداران فعلي خود عرضه نمايد و هر سهامدار به نسبت سهام خود در پذيره‌نويسي سهام عادي اضافي، مشاركت خواهد كرد(مونوا و ارتاس^[4]، 2010).

ارزش گواهي حق تقدم خريد به عوامل زير بستگي دارد: ارزش سهام شركت در بازار، قيمت پذيره‌نويسي كه از سوي شركت تعيين مي‌شود (سهام جديد بايد به آن قيمت به فروش برسد) و تعداد حق تقدم كه براي خريدن يك سهم جديد لازم است. معمولا يك نفر بايد داراي چندين حق خريد باشد تا بتواند يك سهم جديد بخرد. قيمت پذيره‌نويسي سهام هميشه زير قيمت بازار تعيين مي‌شود، تا سهامداران به خريد سهام جديد تشويق شوند. معمولا ميزان اين تخفيف تا 15 درصد قيمت بازار سهام مي‌رسد. فرض كنيد كه بعد از مجمع عمومي، قيمت بازار هر سهم 50 دلار و قميت پذيره‌نويسي آن 5/42 دلار است. اگر 10 حق تقدم براي خريد يك سهم لازم باشد ارزش هر حق تقدم خريد حدوداً 75/0 دلار مي‌شود 10/42.5-50 با تغيير قيمت سهام قيمت گواهي حق تقدم نيز تغيير خواهد كرد (رجبی و گنجی، 1389).

كسي كه سهام شركتي را دارد بايد همواره سه تاريخ مشخص را در نظر داشته باشد:

1- تاريخ اعلان افزايش سرمايه

2- تاريخ بستن دفتر سهام شركت

3- زمان انقضاي مهلت حق تقدم خريد

هيأت مديره در زمان اعلان افزايش سرمايه شرح كاملي از شرايط پذيره‌نويسي، شامل تعيين تعداد حقي كه شخص بايد داشه باشد تا بتواند يك سهم جديد بخرد، قيمت پذيره‌نويسي سهم جديد و تاريخ بستن دفتر سهام را اعلان مي‌كند. مقصود از تاريخ بستن دفتر سهام، تعيين روزي است كه فهرست كاملي از سهامداران دريافت‌كننده گواهي حق تقدم تهيه مي‌شود. در اين زمان نام سهامداراني كه گواهي حق تقدم خريد را دريافت مي‌كنند از دفتر سهام استخراج مي‌شود.

آخرين تاريخ مهمي را كه سهامداران نبايد آنرا فراموش كنند زمان انقضاي حق تقدم خريد است، زيرا پس از اين تاريخ گواهي حق تقدم خريد بي­‌ارزش خواهد شد. معمولا مهلت پذيره‌نويسي سهام دو ماه مي‌باشد (کردستانی و مجدی، 1386).

 

2-3-1-1-6- تعيين ارزش سهام عادي

يکي از ­مهم­تریم بررسي­هايي که سرمايه­گذار بايد انجام دهد، تعيين ارزش سهام عادي است. تعيين ارزش ذاتي سهام عادي به مراتب مشکل­تر از ساير اوراق بهادار است زيرا سهام عادي داراي عمر نامحدود است و همچنين نرخ بازدهي آن مشخص نيست. روش­هاي متفاوتي براي تعيين ارزش سهام وجود دارد که بشرح زير است:

1- تعيين ارزش سهم بر اساس ارزش دفتري

2- تعيين ارزش سهم با فرض انحلال شرکت

3- تعيين ارزش سهم بر اساس بهاي جايگزيني دارائي­ها

4- تعيين ارزش سهم بر مبناي ارزش ذاتي آن

بهترين روش، روش چهارم است. در اين روش ارزش سهم براساس ارزش فعلي عايدات آتي محاسبه مي­شود. منظور از عايدات آتي عبارت است از مبالغ دريافتي بابت سود سهم يا فروش سهم(ال – تاميني، 2012). جهت برآورد دقيق ارزش ذاتي هر سهم چهار متغير بايد از قبل مشخص شوند. اين متغير ها عبارتند از :

1- سودي که در آينده به هر سهم تعلق خواهد گرفت.

2- نرخ بازده خواسته شده سرمايه گذار

3- سود نقدي که در آينده به هر سهم پرداخت خواهد شد

4- وجهي که در آينده از بابت فروش سهام دريافت خواهد شد.

اگر هر چهار متغير بالا کاملأ مشخص باشد، تعيين ارزش سهام عادي بسيار آسان است. ولي زماني­که متغيرهاي فوق مشخص نيستند، ارزيابي سهام مشکل­تر مي­گردد. البته به معني اين نيست که روش ارزش ذاتي کاربرد ندارد. در اين روش سرمايه­گذار يا تحليل گر، نرخ بازده خواسته شده را با توجه به ريسک شرکت تعيين کرده و بر اساس آن ارزش فعلي جريانات نقدي آتي سهم را محاسبه مي نمايد. سپس ارزش فعلي جريانها نقدي آتي سهام با قيمت جاري بازار سهام مقايسه و در صورتيکه قيمت بازار سهام کمتر يا مساوي ارزش فعلي جريانهاي نقدي آتي باشد، سهام مورد نظر خريداري مي گردد(النزي و همكاران^[5]، 2011).

نکته مهم ديگر جنبه روانشناسي ارزيابي سهام است، برخي از نويسندگان معتقد هستند که سرمايه گذار بايد روانشناس خوبي باشد. بعنوان مثال در کتاب "پيکاربراي سود بازار سهام" عنوان شده که بهترين سرمايه گذاران، روانشناسان هستند. رفتار بازار سهام مبتني بر قضاوت خاصي است که به جنبه هاي روانشناسي مربوط تر است تا به محاسبه اعداد و ارقام. فهم و درک روانشناسي بازار، عامل اساسي در انتخاب منطقي است. با اينحال سرمايه گذاران نبايد بر اساس روحيات خود تصميم بگيرند زيرا تجربه ثابت کرده که اغلب افرادي که ديدگاه­هاي بلندمدت داشته­اند، موفق­تر بوده­اند(بوكپين و اسشاكو^[6]، 2009).

 

2-3-2- نحوه تصميم گيري خريداران سهام عادي در بورس اوراق بهادار

2-3-2-1- انتخاب سهام

در اکثر بورس­هاي دنيا، اوراق بهادار متنوعي براي سرمايه­گذاري عرضه مي گردد ولي در حال حاضر در بورس اوراق بهادار فقط سهام عادي خريد و فروش مي­شود. بنابراين در اينجا طريقه انتخاب سهام عادي توسط سرمايه­گذاران مدنظر است. در موقع انتخاب سهام، مهم­ترين موضوع براي فرد سرمايه­گذار اين است که چه مبلغي را براي هر سهم عادي پرداخت نمايد. تعيين دقيق مبلغ پرداختي براي هر سهم احتياج به تجزيه و تحليل­هاي وسيعي دارد. هدف اصلي از تجزيه و تحليل سرمايه­گذاري، محاسبه ارزش فعلي عايدات هر سهم است. در بورس­هاي کارا، تعيين ارزش واقعي هر سهم (ارزش فعلي عايدات آتي ) براحتي امکان پذير است. در بازار کاراي سرمايه، تمام اطلاعات مربوط به اوراق بهادار در قيمت بازار اين اوراق منعکس است و هر اطلاعات جديدي که به بازار مي­آيد، سريعاً قيمت اوراق بهادار را تحت تأثير قرار مي­دهد. در اين بازارها، امکان دستيابي به بازده غيرعادي^[7] وجود ندارد و بازده سرمايه­گذاري متناسب با ريسک مربوط به آن است (صفرزاده، 1389).

انتخاب سهام در بازار کارا بسيار آسان است زيرا قيمت سهام تفاوت بسيار ناچيزي از ارزش ذاتي آن دارد. در اين بازار، با توجه به روحيات سرمايه گذار نسبت به ريسک پذيري، سهام انتخاب مي­گردد. سرمايه­گذار اين اطمينان خاطر را دارد که براي سهام خريداري شده بيشتر از قيمت واقعي آن مبلغي پرداخت ننموده است. بنابراين ضرورتي براي تجزيه و تحليل­هاي بنيادي احساس نمي­شود؛ بقول برخي از صاحبنظران: در بازار کارا بهترين شکل انتخاب سهام بصورت تصادفي است. در کشورهايي نظير ايران که بازار کاراي سرمايه ندارند، قيمت بازار اوراق بهادار با قيمت واقعي آن تفاوت قابل ملاحظه­اي دارد. بنابراين شخص سرمايه­گذار بايد تجزيه و تحليل بنيادي، جهت خريد سهام مورد نظر انجام دهد (هاشمی و بهزادفر، 1390).

 

 

[1]- Wang & Jiang

[2]- Varotto

[3]- Abdou

[4]- Moneva & Ortas

[5]- Alanazi et al

[6]- Bokpin & Isshaq

جزئیات:
توضیحات: فصل دوم پژوهش کارشناسی ارشد و دکترا (پیشینه و مبانی نظری پژوهش)
همرا با منبع نویسی درون متنی به شیوه APA جهت استفاده فصل دو پایان نامه
توضیحات نظری کامل در مورد متغیر
پیشینه داخلی و خارجی در مورد متغیر مربوطه و متغیرهای مشابه
رفرنس نویسی و پاورقی دقیق و مناسب
منبع : انگلیسی و فارسی دارد (به شیوه APA)